Τί ἄλλο εἶναι ἡ ἀλήθεια παρὰ τὸ νὰ ζῆς γιὰ μιὰ ἰδέα;

Hvad er Sandhed andet end en Leven for en Idee?

«…Μέχρι ποῦ, ὅμως, ἔφθασε ὁ νέος τῶν εἴκοσι δύο χρονῶν, τὸ φανερώνει ἀκόμη καλύτερα μία ἐκπληκτικὴ ὑποσημείωσή του, στὴν ὁποία παραπέμπει ἀπὸ τὴ λέξη «κατανόηση»* μὲ τὸν ἀστερίσκο, ὅπως σημειώνεται παραπάνω. Ἰδοὺ ἡ ὑποσημείωση:
«Μοῦ ἔλλειπε ἡ ἱκανότητα νὰ διάγω μιὰ πλήρη ἀνθρώπινη ζωὴ καὶ ὄχι ἁπλῶς μιὰ ζωὴ κατανόησης *, ἔτσι ὥστε νὰ μὴ στηρίζω τὴν ἀνάπτυξη ταῆς σκέψης μου ἐπάνω σὲ κάτι ποὺ ὀνομάζεται ἀντικειμενικὸ καὶ ποὺ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δικό μου, ἀλλὰ ἐπάνω σὲ κάτι ποὺ συναναπτύσσεται μὲ τὶς βαθύτερες ρίζες τῆς ζωῆς μου, μέσῳ τοῦ ὁποίου εἶμαι σὰν ἐνοφθαλμισμένος ἐπάνω στὴ θεότητα καὶ κρατιέμαι γερὰ ἀπὸ αὐτήν, ἔστω κι’ἃν ὅλος ὁ κόσμος κατέρρεε. Αὐτὸ εἶναι ποὺ μοῦ λείπει καὶ γι’ αὐτὸ ἀγωνίζομαι…»
«Det var det, der manglede mig, at føre et fuldkommen menneskeligt Liv og ikke blot et Erkjendelsens4, saa jeg derved kommer til ikke at basere mine Tanke-Udviklinger paa – ja paa Noget, man kalder Objectivt, – Noget, som dog i ethvert Tilfælde ikke er mit eget, men paa ) Noget, som dog i ethvert Tilfælde ikke er mit eget, men paa Noget, som hænger sammen med min Existents's dybeste Rod5, hvorigjennem jeg saa at sige er indvoxet i det Guddommelige, hænger fast dermed, om saa hele Verden styrter sammen. See det er det, jeg mangler, og derhen stræber jeg…»
…………………………………………….
4   Pap.IA76 [I Marginen er sat:]
Deraf lader sig ogsaa forklare et ikke ualmindeligt Phænomen, en vis Gjerrighed1 med Ideer. Netop fordi Livet ikke er sundt men Erkjendelsen for prædominerende, opfattes Ideerne ikke som de naturlige Blomster paa Livets Træ og fastholdes ikke som saadanne og som de, der alene have deres Betydning som saadanne – men som enkelte Lysglimt, som om Livet blev rigt ved en Mængde saadanne saa at sige udvortes Ideer (sit venia verbo; – aphoristisk). De forglemme, at det gaaer med Ideerne som med Thors Hammer – den kommer igjen hvor man kaster den hen, om end i en modificeret Skikkelse.

          1   Pap.IA77Et lignende Phænomen er den feilagtige Anskuelse man har af Erkjendelsen og dens Resultater, idet man taler om de objective Resultater og erindrer ikke, at netop den egenlige Philosoph er i høieste Grad subjectiv. Jeg behøver blot at nævne Fichte. Saaledes behandler man ogsaa Vittigheden, seer ikke den som den af hele Forfatterens Individualitet og Omgivelser nødvendig fremspringende Minerva, derfor i en vis Henseende som noget lyrisk – [Pap.IA78deraf ogsaa den Rødme, der gjerne ledsager en vis Art af Vittigheder, som netop tyder paa, at den kom naturlig frem, nyfødt; d. 20. Sept. 36.], – men som Blomster, man kan afplukke og gjemme til eget Brug. (Forglemmigeien har sin Plads paa Marken skjult og beskedent men bliver styg i en Hauge.)

5   Hvor nær ligger Mennesket ellers trods al sin Viden ved Galskab? Hvad er Sandhed andet end en Leven for en Idee? Alt maa til syvende og sidst basere sig paa et Postulat; men i det Øieblik det saaledes ikke længere staaer udenfor ham, men han lever deri, først da er det ophørt at være ham et Postulat. (Dialectik – Disput.)

«Γιατὶ ἀλλοιῶς πόσο κοντά εἶναι ὁ ἄνθρωπος στὴν παραφροσύνη, παρ’ ὅλη τὴ γνώση του! Τί ἄλλο εἶναι ἡ ἀλήθεια παρὰ τὸ νὰ ζῆς γιὰ μιὰ ἰδέα; Ἐν τέλει τὸ κάθε τὶ πρέπει νὰ στηριχθῆ ἐπάνω σὲ ἕνα αἴτημα· ἀλλὰ ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ πάψη τὸ αἴτημα νὰ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο καὶ τοῦτος θὰ ἀρχίση νὰ ζῆ ἀπὸ αὐτό, τότε καὶ μόνον τότε τοῦτο παύει νὰ εἶναι ἕνα αἴτημα γι’ αὐτόν».
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
       «Αὐτὴ ἡ ὑποσημείωση ἀποτελεῖ ἀληθινὸ σκάνδαλο γιὰ τοὺς «Ἑβραίους» καὶ πραγματικὴ μωρία γιὰ τοὺς «Ἕλληνες». Ἡ ὑποσημείωση αὐτὴ εἶναι ἴση μὲ σεισμό, μὲ ὁλοσχερῆ καταστροφὴ κόσμων· εἶναι μιὰ πρωτοφανὴς ἀπελευθέρωση καὶ ἕνα δυσείωνο ἀντίκρυσμα τοῦ μηδενὸς καὶ τοῦ Θεοῦ. Καὶ μία ἐξύψωση τοῦ ἀνθρώπου στὴν κορυφὴ τῆς πιὸ τραγικῆς αὐτοσυνειδησίας του.
       Μποροῦμε νὰ θεωρήσωμε ταὶς κατευθύνσεις ποὺ ἐξακτινώνονται ἀπὸ αὐτὴ τὴν ὑποσημείωση ὡς θεμελιακὲς μεταβλητὲς στὴν ὅλη διαλεκτικὴ συνάρτηση τῆς σκέψης τοῦ Κίρκεγκωρ. Διότι ταξιθετοῦν ἕνα χῶρο γιὰ τὴν ἑδραίωση μιᾶς νέας φιλοσοφίας, μιᾶς νέας ἀνθρωπολογίας καὶ μιᾶς νέας θρηκευτικότητας: τῆς τραγικὰ φιλοσοφικῆς, ἀπεγνωσμένα ἀνθρώπινης καὶ φοβερὰ θείας.» (Ζάν Βάλ, Εἰσαγωγὴ στὶς φιλοσοφίες τοῦ ὑπαρξισμοῦ, Δεύτερη ἔκδοση, Εἰσαγωγή, μετάφραση, σχόλια ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΤΣΗ. Εἰσαγωγὴ τοῦ μεταφραστοῦ, σελ. 20-22.)

.....................................................................................................

AA · Journalen AA · 1835-37

dateret Gilleleie d. 1. Aug. 1835,    
SKS, bd. 17, s. 26 / SKS-E .
AA :12, SKS 17, 26 [Journaler, notesbøger og papirer]
Korttitel: AA

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::