KierkegardHeader

 

parcours

Ἀγαπητὲ Ἀναγνώστη,

 

στὴν ἱστοσελίδα αὐτὴ μὴν περιμένεις νὰ δεῖς μιὰ ἀκόμη βιτρίνα, στὴν ὁποία ἐκτίθενται ὡραῖα δημιουργήματα τοῦ καταναλωτισμοῦ (ἀπὸ φορέματα, κοσμήματα κ.λπ. ἕως βιβλία εὐχάριστα προκειμένου νὰ περάσεις ὡραῖα στὸ καράβι γιὰ τὶς διακοπές). Μᾶλλον «ἐργαστήρι» θὰ τὴ χαρακτήριζα. Θὰ μαζέψουμε, μαζύ, ἐὰν τὸ θέλεις, «ἐργαλεῖα», γιὰ νὰ συνεχίσουμε μιὰ δουλειά, ποὺ δὲν ἔχει ὁλοκληρωθεῖ! Σαφέστατα θὰ ὑπάρχει ντεκὸρ ἀπὸ τὴν πανέμορφη Δανία, κυρίως ἀπὸ τοὺς χώρους τοὺς ὁποίους περπάτησε (στὰ κανάλια, τὶς ἀγορὲς τῆς Κοπεγχάγης Nytorv[1], Nybrogade, Amagertorv , στοὺς ὁποίους ταξείδεψε (Gilleleje[2]), ὅπου σταμάτησε γιὰ νὰ ἐμπνευστεῖ ἀπὸ τοὺς συμβολισμοὺς (Ottevejvinkel στο Gribskov[3]) ὁ μεγάλος αὐτὸς ἄνθρωπος, ο Søren Aabye Kierkegaard. Ὑπέροχα μέρη! Μπορεῖ ἡ Δανία νὰ εὐτύχησε νὰ ἔχει καὶ ἕναν τέτοιο ἄνθρωπο, ἀλλά, ὡς τόπος, ἦταν εὐλογημένη ἐξ ἀρχῆς. Ὅπως καὶ ἡ Ἑλλάδα. Μπορεῖ νὰ μᾶς εἶναι ἀδιανόητη μιὰ Ἑλλάδα χωρὶς ἕναν Σωκράτη, Πλάτωνα, ἕναν Ἀριστοτέλη, ἀλλὰ εἶναι ἀδιανόητη καὶ χωρὶς τὰ νησιὰ μὲ τὶς ἀκρογιαλιές τους, χωρὶς τὰ φαράγγια τῶν βουνῶν της καὶ, κυρίως, τοὺς πολὺ εὐλογημένους κατοίκους της. A propo, ὅποιος δὲν ἔχει γευθεῖ τὸ χιοῦμορ τῶν, δῆθεν, πολὺ ἁπλοϊκῶν χωρικῶν τῆς Γιουτλάνδης (ἐμεῖς ἔχουμε τοὺς Ποντίους, οἱ ὁποῖοι κυβερνοῦν σήμερα), τότε χάνει πολλά, καὶ ἴσως δὲν μπορεῖ νὰ κατανοήσει σὲ βάθος πολλοὺς ἀπὸ τοὺς «Ἀφορισμοὺς» τῶν «Διαψαλμάτων» τοῦ Ζ. Κίερκεγκωρ.

 

 

(Τὸ ὄνομά του Søren Aabye Kierkegaard προφέρεται: [ˌsœːɐn ˈkʰiɐ̯g̊əˌg̊ɒːˀ] ( ακούστε).)

Πρὸς τὸ παρόν, ἡ ἱστοσελίδα αὐτὴ μπορεῖ νὰ συνεισφέρει σὲ μιά ἐπιτηδειότητα τοῦ Ζ. Κέρκεγκωρ, ἡ ὁποία εἶναι ἄγνωστη στοὺς πολλούς. Εἶναι αὐτὴ τοῦ τρόπου, ὄχι τῆς μεθόδου (κάθε μέθοδος ἦταν ἔξω ἀπὸ τὴ φιλοσοφία του), μὲ τὸν ὁποῖο ἑρμήνευε τὴν Ἁγία Γραφή. Ὁ Ζ. Κίερκεγκωρ ἦταν, πρῶτα, Χριστιανός. Παράφορα Χριστιανός. Ζοῦσε γιὰ τὸν Χριστό.


juliawatkin

Στὴν προσπάθειά του νὰ μεταδώσει τὸν Χριστιανισμό χρησιμοποίησε, ὡς ἐργαλεία του, τὴ φιλοσοφία, τὴν ψυχολολογία κ.ἄ. Ὡς βάση εἶχε, βέβαια, τὴν Ἁγία Γραφή. Σημειωτέον ὅτι ἐπέλεγε τὰ κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Δὲν ἀκολουθοῦσε δηλ. πάντοτε τὴ δανέζικη μετάφραση, τὴ βασισμένη στὴ γερμανικὴ μετάφραση τοῦ Λουθήρου. Ὑπάρχουν παραδείγματα ποὺ δείχνουν ὅτι λάμβανε ὑπ’ ὄψη, γιὰ ὁρισμένα χωρία, τὸ κείμενο τῆς Voulgata. Ἤξερε πολύ καλὰ ἑλληνικά, λατινικά βέβαια, ἀλλά καὶ τὰ ἑβραϊκά του τὸν βοηθοῦσαν στὶς ἐπιλογές του αὐτές. Περαιτέρω, προκειμένου νὰ δώσει τὴν εἰκόνα τῆς Χριστολογίας του (τὸ πῶς ἔβλεπε τὸ Δόγμα γιὰ τὸν Χριστό), ἑρμήνευσε τὰ χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦσαν τὸ θέμα αὐτό. Ἑρμήνευσε δηλ. τὴν Ἁγία Γραφή.

 

 

corsaren7Ἡ Ἑρμηνευτική, γενικά, ὡς Ἐπιστήμη τῆς Θεολογίας, εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ πολὺ σπουδαῖα. Σὺν τοῖς ἄλλοις, καθρεφτίζει τὴ Θεολογία, ποὺ διέπει ἐκεῖνον ποὺ τὴν ἑρμηνεύει. Ὅλα ὅσα ἔχουν γραφεῖ ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς θεολόγους στὸ θέμα αὐτό συγκλίνουν στὴν ἀναζήτηση κάποιας «ὀντολογικῆς μεθόδου» στὶς ἑρμηνεῖες τοῦ Κίερκεγκωρ. Πρέπει, ὅμως, ὁ ἀγαπητὸς ἀναγνώστης νὰ εἶναι προσεκτικός, διότι πολλὲς ἀπὸ τὶς ἀναλύσεις αὐτὲς ἔχουν σχέση καὶ μὲ τὸ ποιὸς τὶς συνέταξε, σὲ ποιὰ Ὁμολογία ἀνήκει. Ὑπάρχουν, ἐξ ἄλλου, καὶ «συνεχιστὲς» τοῦ Κίερκεγκωρ, οἱ ὁποῖοι, φέρουν μὲν σχετικὰ ὀνόματα, ἀλλὰ δὲν ἔχουν πραγματικὴ σχέση μαζύ του. Τὸ θέμα, δηλ. δὲν εἶναι, στὸ σημεῖο αὐτό, καὶ τόσο ἁπλό.

 

Ἀγαπητὲ Ἀναγνώστη,

 

Ἐγὼ μπορῶ νὰ συνεισφέρω σ' αὐτὸν τὸν τομέα, ποὺ προανέφερα. Καὶ ἴσως καὶ σὲ κάτι ἄλλο. Ἐσὺ μπορεῖς νὰ φέρεις ἐδῶ ὅ,τι νομίζεις ὅτι θὰ βοηθήσει στὸ ἔργο, ποὺ ἄφησε ἀτελείωτο ὁ μεγάλος αὐτὸς χριστιανὸς στοχαστής. Στὸ νὰ γίνει κανεὶς χριστιανός, ἀλλὰ καὶ νὰ παραμείνει.

Δὲν εἶναι προϋπόθεση νὰ εἶναι κάτι ἀμιγῶς θεολογικό. Καὶ μόνον ἐπειδὴ θὰ ἔχει σχέση μὲ τὸν Κίερκεγκωρ, ἀπὸ θέση, ἀπὸ τὴ φύση του, ἀπὸ μόνο του, θὰ εἶναι  θεολογικό.

Καὶ χιοῦμορ, ἐπίσης, εἶναι καλοδοχούμενο! Έχει και αυτό τη θέση του!

Γεώργιος π.Ἀθαν. Ρούκαλης

Μιὰ προϋπόθεση ὑπάρχει γιὰ ὅσους ἀναφέρουν σκέψεις ἤ ὅσους ἀναφέρονται σὲ σκέψεις τοῦ Κίερκεγκωρ: Νὰ μὴν ξεχνοῦν ὅτι τίποτε δὲν τοῦ ἦταν περισσότερο ἀντιπαθὲς ἀπὸ μιὰ “θεωρία” ζωῆς, ποὺ δὲν θὰ εἶχε τὸ ἀντίστοιχο περιεχόμενο-ἀντίκρυσμα στὴ ζωὴ τοῦ ἐκφραστή της. Τίποτε τὸ χειρότερο ἀπὸ τὸ νὰ “παπαγαλίζει” κάποιος θεωρίες ποὺ δὲν ἀποτελοῦν τὴ βάση τῆς ἴδιας του τῆς ζωῆς. Γι' αὐτὸν ἀξία εἶχε μόνον τὸ αὐθεντικό, das Eigene. Ἐκτιμοῦσε μόνον τὸ γνήσιο, τὸ πρωτογενές, τὸ φυσικό, τὸ αὐθόρμητο, τὸ πηγαῖο (Oprindelig, Ursprünglich). Ἀλήθεια καὶ ζωὴ πρέπει νὰ συμπίπτουν. “Wahrheit und Leben müssen sich decken“. Αὐτὸ ἦταν ἡ αἰτία τῶν ψευδωνύμων ἔργων του! Τὰ ψευδώνυμα ἔργα του δὲν ἐμπεριέχουν τὶς δικές του σκέψεις, πεποιθήσεις. Σ' αὐτὰ παρουσιάζονται σκέψεις τὶς ὁποῖες ὁ μελετητὴς καλεῖται νὰ ἐλέγξει, νὰ ἐπιλέξει μὲ δική του εὐθύνη, ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὸν οἱονδήποτε συγγραφέα τους, νὰ ἐπιλέξει ποιὰ φιλοσοφία ζωῆς τοῦ ταιριάζει, χωρὶς νὰ μπορεῖ νὰ πεῖ ὅτι τὸν προέτρεψε σ' αὐτό ὁ Κίερκεγκωρ. Π.χ. παρουσιάζει ὁ Κ. τὴν κοσμοθεωρία ἑνὸς “αἰσθητικοῦ” ἤ ἑνὸς “ἠθικοῦ” ἀνθρώπου, ἑνὸς "Δον Τζοβάνι" ἤ ἑνὸς “νικηφόρου ἐρημίτη”, ἤ κάποιου, ὀνόματι “Ἰωάννης τῆς Κλίμακος” ἤ “Ἀντικλίμακος” κ.ἄ. Οἱ σκέψεις του Κίερκεγκωρ περιέχονται στὰ βιβλία του, ποὺ συνεγράφησαν μὲ τὸ ὄνομά του.

Καὶ ἕνα βῆμα περαιτέρω: ἡ πίστη δὲν εἶναι γνώση γιὰ νὰ μεταδοθεῖ ἄμεσα. Εἶναι βιωματικὴ κατάσταση τοῦ καθενός. Γι' αὐτὸ ὁ Κίερκεγκωρ ἔκρινε καὶ ἀκολούθησε αὐτὸν τὸν δρόμο μὲ τὰ ψευδώνυμα. Δημοσίευε θέσεις διαφόρων “ὀπτικῶν πεδίων” καὶ καλοῦσε τὸν ἀναγνώστη νὰ πάρει θέση. Ὁ ἴδιος καλύπτονταν ἀπὸ τὸ ψευδώνυμο. Ἀργότερα, ὅταν ἀποφάσισε νὰ “ἐπιτεθεῖ”, ἔγραφε τὰ πιστεύω του ὑπογράφοντας μὲ τὸ ὄνομά του. Ἀλλὰ καὶ πάλι αὐτὴ ἡ προσέγγιση δὲν ἦταν ἁπλή. Ἐπὶ τούτου ἐπινόησε τὴν σύνταξη ὡρισμένων σκέψεών του μὲ ποιητικὸ τρόπο. Αὐτὸ ὅμως χρειάζεται εἰδικὴ ἐπεξήγηση. Ἐδῶ, ἀρκεῖ νὰ ποῦμε ὅτι ἔγραφε ὡρισμένες φορές μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἐκφράζεται κανείς, π.χ. ἕνας πάστορας, κηρύσσοντας. Ὁ προφορικός του αὐτὸς τρόπος, ἄλλες φορές, γιὰ συγκεκριμένες περιπτώσεις, εἶχε τὸν χαρακτηρισμό “Ἐποικοδομητικὲς ὁμιλίες”, ἄλλες “ὁμιλία γιὰ τὴν κοινωνία τῆς Παρασκευῆς”, “ἠθικο-θρησκευτ. μελέτες”, “Χριστιανικὲς ὁμιλίες” κ. ἄ. Τρόποι γιὰ νὰ πλησιάσουν τὸν “ἀγαπητὸ ἀναγνώστη”, τὸν “μεμονωμένο ἀναγνώστη” καὶ νὰ τοῦ μεταφέρουν τὸ περιεχόμενο ἐδαφίων τοῦ Εὐαγγελίου.

 

Σ. Κίερκεγκωρ, Ἰούνιος 1851. Τὸ ὑπόλοιπο τῆς    “Εἰσαγωγῆς” στὸ “Πρὸς αὐτοέλεγχον”,

ἀπὸ τὰ Pap. X 6 B 4,3. (Πρόχειρη μετάφραση).

   Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο ἐγὼ κατάλαβα ὡς σκοπὸ τῆς δραστηριότητάς μου ὡς συγγραφέα, εἶναι ἕτοιμο.

   Πρόκειται γιὰ μία καὶ μοναδικὴ σκέψη, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ σχέση, ἡ ὁποία διατρέχει, ἐκτείνεται ἀπὸ τὸ “Εἴτε-Εἴτε” μέχρι τὸν Ἰωάννη τῆς Ἀντικλίμακος[δηλ. ἀπὸ τὴν πρώτη ἕως τὴν τελυταῖα μὲ ψευδώνυμο συγγραφή του, 1843-1850], ἡ σκέψη τῆς θρησκευτικότητας σὲ ἀντανάκλαση, δηλ. σὲ σκέψη, σὲ διαλογισμό [σὲ θεολογικὴ συζήτηση]. Αὐτὸ τὸ καθῆκον, ἡ ὑποχρέωση μὲ ἀπασχόλησε ἀτελείωτα, διότι μὲ ἀπασχόλησε θρησκευτικά. Τὸ ἐξέλαβα ὡς μιὰ ὑποχρέωσή μου, ὡς μιὰ εὐθύνη ποὺ ἐπαφίονταν ἐπάνω μου, ποὺ ἐναπέκειτο σὲ μένα αὐτὸ τὸ συγγραφικὸ ἔργο νὰ τὸ φέρω εἰς πέρας. Τὸ κατὰ πόσον κάποιος θὰ ἤθελε νὰ τὸ ἀγοράσει ἤ νὰ τὸ διαβάσει, ποσῶς μὲ ἐνδιέφερε, μὲ ἄφηνε ἀπείρως ἀδιάφορο.

   Ἔτσι σκέφτηκα πάνω στὸ θέμα αὐτό, νὰ ἐγκαταλείψω τὸν κονδυλοφόρο μου καί, σὲ περίπτωση ποὺ κάτι θὰ ὄφειλα νὰ κάνω μετά, νὰ χρησιμοποιήσω τὸ στόμα μου.

Ἐν τῷ μεταξύ, μετὰ ἀπὸ πληρέστερες σκέψεις, συναισθάνθηκα ὅτι, ἐν τούτοις, θὰ ἦταν ὀρθότερο, νὰ κάνω τουλάχιστον τὴν προσπάθεια, νὰ χρησιμοποιήσω γιὰ ἀκόμη μία φορὰ τὸν κονδυλοφόρο μου (ἐν τούτοις μὲ ἄλλον τρόπο, ἀπὸ αὐτὸν ποὺ θὰ ἤθελα νὰ χρησιμοποιήσω τὸ στόμα μου), καθὼς ἐγὼ δηλαδὴ θὰ ἀπευθυνόμουν ἄμεσα στοὺς συγχρόνους μου, μὲ σκοπὸ νὰ κερδίσω, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀνθρώπους.[Γι' αὐτὸ ἔγραφε, ἐπώνυμα πλέον, αὐτὰ ποὺ ἤθελε νὰ πεῖ, ὅμως σὲ στὺλ προφορικοῦ λόγου, δηλ. μὲ Ὁμιλίες, δηλ. μὲ Κηρύγματα, μὲ ὀνόματα ὅπως “Ἐποικοδομητικὲς ὁμιλίες”, “Μὲ ἀφορμὴ μία ἐξομολόγηση”, “Ὁμιλία μπροστὰ στὸ θυσιαστήριο”, “ὁμιλία γιὰ τὴν κοινωνία τὸ ἀπόγευμα τῆς Παρασκευῆς” κ.ἄ. Σημ. τοῦ μεταφρ.]

Γι' αὐτό, γιὰ νὰ μπορεῖς νὰ κερδίζεις ἀνθρώπους, ἡ πρώτη προϋπόθεση εἶναι, ὅτι ἡ μετάδοση τοῦ μηνύματος θὰ ἔρχονταν στὴν ἀντίληψή τους ἔτσι, ὥστε θὰ ἀποσποῦσε τὴν προσοχή τους. Ἑπομένως, θὰ πρέπει φυσικά νὰ ἐλπίζουμε, ὅτι αὐτὸ τὸ μικρὸ βιβλίο θὰ ἀποσπάσει τὴν προσοχὴ ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερων.

   Θὰ μοῦ ἦταν ἰδιαίτερα ἀξιαγάπητο, ἐάν, σὲ περίπτωση ποὺ κάποιος, ἀπὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ θέμα, ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ θέμα -θὰ ἤθελε νὰ βοηθήσει στὴν διάδοση αὐτοῦ τοῦ βιβλιαρίου. Καὶ ἀκόμα περισσότερο, ἐὰν ἤθελε νὰ συμβάλλει στὴν διάδοση τοῦ ὀρθὰ κατανοημένου περιεχομένου του.

   Μιὰ ἐπείγουσα παράκληση στὸν ἀναγνώστη: διάβασε, κατὰ τὸ δυνατόν, μὲ δυνατὴ φωνή. Παρακαλῶ τὸν καθένα, τὸν καθένα ποὺ θὰ τὸ ἔκανε τὸν εὐχαριστῶ πολύ. Τὸν καθένα ποὺ τὸ κάνει καὶ παρακινεῖ καὶ ἄλλους σ' αὐτό, τὸν εὐχαριστῶ πάλι καὶ πάλι.

   Καὶ κάτι ἀκόμα. Δὲν χρειάζεται οὔτε κἄν νὰ τὸ πῶ, ὅτι δὲν ἀνήκει στὶς προθέσεις μου νὰ κερδίσω ἀνθρώπους, προκειμένου νὰ ἱδρύσω κάποιο κόμμα, κάτι τὸ κοσμικό, νὰ δημιουργήσω κάποια αἰσθησιακὰ νοούμενη ἑνότητα. Ὄχι, ἡ μόνη ἐπιθυμία μου εἶναι νὰ κερδίσω τοὺς ἀνθρώπους, κατὰ τὸ δυνατὸν ὅλους, κάθε ἕναν ξεχωριστά, νὰ τοὺς κερδίσω γιὰ τὸν Χριστιανισμό.

Επιστροφή επάνω

 

[2]

 [3]

[1]

nytorv b 

 

 

 

Κράτα το